ศัพท์ AI 20 คำที่ต้องรู้
รวมศัพท์เทคนิคที่คนใช้ AI ต้องเข้าใจ เพื่ออ่านคู่มือและสั่งงานได้แม่นยำ
ศัพท์พื้นฐานที่คนทำงานต้องรู้
ก่อนจะดำดิ่งลงไปลึกกว่านี้ มาทำความรู้จักกับคำศัพท์เหล่านี้ให้คุ้นหูกันก่อน:
- Prompt (พรอมพต์): คำสั่งหรือคำถามที่เราพิมพ์ป้อนให้ AI ทำงานให้เรา
- LLM (Large Language Model - โมเดลภาษาขนาดใหญ่): สมองกลของ AI ที่ถูกฝึกฝนด้วยข้อความมหาศาล ทำให้มันเข้าใจและสร้างภาษาคนได้
- Hallucination (อาการประสาทหลอน/มั่ว): การที่ AI มั่นใจในการสร้างข้อมูลที่ผิด หรือไม่มีอยู่จริงขึ้นมา
ศัพท์เทคนิคเชิงลึก
- Token (โทเคน): หน่วยชิ้นส่วนของคำที่ AI ใช้ประมวลผล 1 คำอาจมีหลาย Token (โดยเฉพาะภาษาไทยที่มักกิน Token มากกว่าภาษาอังกฤษ)
- Context Window (หน้าต่างบริบท): ความจุความจำระยะสั้นของ AI ว่ารับข้อมูลได้เยอะแค่ไหนใน 1 แชท
- Temperature (อุณหภูมิ): ค่าตัวเลข (มักจะ 0-1) ที่ควบคุมความ "สร้างสรรค์" ถ้าตั้งเป็น 0 จะตอบเป๊ะๆ เหมือนเดิม ถ้าตั้งสูงๆ จะพยายามหาคำศัพท์ใหม่ๆ มาแต่งประโยค
Context Window เหมือนขนาดโต๊ะทำงานของคุณ ถ้าโต๊ะทำงานเล็ก (Context เล็ก) คุณวางเอกสารได้แค่ 2 หน้า กระดาษหน้าแรกๆ อาจจะร่วงหล่นไป (AI ลืมข้อมูลเก่า) แต่ถ้าโต๊ะทำงานใหญ่มาก (เช่น 200k tokens) คุณสามารถกางหนังสือทั้งเล่มบนโต๊ะให้ AI อ่านพร้อมกันได้เลย
สรุป Key Takeaways
- Token คือหน่วยย่อยของคำ ยิ่งยาวยิ่งกิน Token
- Context Window คือความจำระยะสั้นของ AI ต่อหนึ่งรอบบทสนทนา
- Temperature กำหนดความคิดสร้างสรรค์ (0=เน้นความจริง, 1=เน้นความสร้างสรรค์)
คำถามที่พบบ่อย
Token คืออะไร ทำไมต้องสนใจ
Token คือหน่วยย่อยของข้อความที่โมเดลใช้ประมวลผล (ภาษาอังกฤษเฉลี่ย ~4 ตัวอักษรต่อ token) มันสำคัญเพราะทั้งค่าใช้จ่าย API และขนาด context window นับเป็น token — และภาษาไทยมักถูกตัดเป็น token มากกว่าภาษาอังกฤษในความหมายเท่ากัน จึง "แพงกว่า"
Context window ใหญ่กว่าแปลว่าดีกว่าเสมอไหม
ไม่เสมอ — window ใหญ่ทำให้ส่งเอกสารยาวๆ ได้ก็จริง แต่โมเดลอาจให้ความสำคัญกับข้อมูลตรงกลางน้อยกว่าต้นและท้าย (lost in the middle) และยิ่งยาวยิ่งช้าและแพง การคัดเฉพาะส่วนที่เกี่ยวข้องส่งไปมักได้ผลดีกว่าโยนทั้งกองเสมอ
Temperature คืออะไร ควรตั้งเท่าไหร่
เป็นตัวคุมความ "กล้าเสี่ยง" ในการเลือกคำ — ค่าต่ำ (เข้าใกล้ 0) ตอบนิ่งและคาดเดาได้ เหมาะกับงานข้อเท็จจริง/โค้ด ค่าสูงตอบหลากหลายสร้างสรรค์ขึ้น เหมาะกับงานระดมไอเดีย ส่วนใหญ่ผู้ใช้หน้าแชทไม่ต้องยุ่งกับมัน แต่คนเรียก API ควรรู้จัก